Google lần đầu tiên công bố báo cáo chi tiết về tác động môi trường phát sinh từ việc sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI), cụ thể là mô hình Gemini. Báo cáo này cung cấp dữ liệu định lượng về mức tiêu thụ năng lượng, phát thải khí nhà kính và sử dụng nước cho mỗi truy vấn gửi đến hệ thống AI.
Theo số liệu, một truy vấn trung bình tiêu thụ khoảng 0,24 Wh điện, phát thải 0,03 gCO₂e và sử dụng 0,26 ml nước. Mặc dù con số này có vẻ nhỏ, nhưng nếu nhân lên hàng tỷ lượt truy vấn mỗi ngày, tác động cộng dồn trở nên đáng kể.
Trong đó, phần lớn khí thải nằm ở phạm vi 2 (phát thải gián tiếp từ điện và hệ thống làm mát trung tâm dữ liệu), chiếm tới 70% tổng lượng phát thải cho mỗi câu lệnh. Như vậy, chỉ cần 1.000 truy vấn cũng đã tạo ra lượng khí thải tương đương việc đi xe máy xăng gần 1 km.
Báo cáo cũng chỉ ra, bộ tăng tốc AI chiếm 58% mức điện năng tiêu thụ, CPU và bộ nhớ chiếm 25%, hệ thống dự phòng vận hành ở trạng thái chờ chiếm 10%. Nhờ các biện pháp tối ưu phần cứng và thuật toán, mức tiêu thụ điện cho mỗi truy vấn đã giảm 33 lần so với năm trước. Tuy nhiên, Google thừa nhận những yêu cầu phức tạp như mô phỏng suy luận đa bước có thể tiêu hao năng lượng lớn hơn nhiều so với mức trung bình.
Các chuyên gia nhận định, đây là bước đi minh bạch hiếm hoi về “dấu chân carbon” của ngành AI, vốn đang gia tăng nhanh chóng cùng nhu cầu sử dụng. Theo thống kê, tổng phát thải khí nhà kính của Google năm 2024 đã tăng 51% so với năm 2019, khi sản lượng điện tiêu thụ của các trung tâm dữ liệu đạt 30,8 triệu MWh, gấp đôi sau bốn năm.
Giới phân tích gọi đây là “nghịch lý Jevons”: càng tiết kiệm năng lượng, chi phí càng thấp, dẫn đến nhu cầu tăng mạnh và tổng tiêu thụ tài nguyên ngày càng lớn. Trong bối cảnh nhiều chính phủ siết chặt tiêu chuẩn xanh, số liệu từ Google vừa là lời cảnh báo, vừa là lời nhắc nhở cho toàn ngành AI về trách nhiệm môi trường đi kèm tăng trưởng.
(theo MIT Technology Review)
Gợi ý: Viết câu lệnh AI hiệu quả để giảm lãng phí
Từ thực tế nêu trên, người dùng AI cần chú ý đến cấu trúc câu lệnh (prompt) khi tương tác với hệ thống. Những câu hỏi mơ hồ, không mục đích rõ ràng sẽ khiến AI phải xử lý nhiều lần, kéo theo mức tiêu thụ năng lượng và phát thải không cần thiết.
-
❌ Tránh: “Giúp tôi viết báo cáo này đi.”
-
✅ Thay thế: “Tóm tắt báo cáo trong 200 từ, giọng văn trang trọng, nêu bật 3 ý chính.”
-
❌ Tránh: “Viết CV đẹp hơn.”
-
✅ Thay thế: “Tối ưu CV cho vị trí Digital Marketing, nhấn mạnh 3 kỹ năng: phân tích dữ liệu, sáng tạo nội dung, chạy quảng cáo.”
Việc viết câu lệnh rõ ràng, ngắn gọn và định hướng cụ thể không chỉ giúp người dùng nhận kết quả đúng nhu cầu hơn, mà còn góp phần giảm dấu chân carbon của chính mỗi truy vấn AI.
